• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://api.whatsapp.com/send?phone=+905055441076
  • https://www.youtube.com/channel/UCEXc-5hgTC1kxZkxHJ8JS8g/videos

Artvin Yaşam Eğitim ve Kültür Derneği / AYEK-DER

Şavşat Tepeköy Geleneksel Yaşam Kültürü Müzesi

Mustafa YÜKSEL
m_yuksel@hotmail.com
SU'DAN SEBEP BİR MEVZU - SENE 2021
25/04/2021

SENE 2021 -  SU’DAN SEBEP BİR MEVZU

Tarihte yerleşim yerlerinin seçiminde en önemli faktörlerden birisinin belki de en önde gelenin su kaynaklarına yakınlık olduğunu söylemek sanıyorum yanlış olmaz. Çünkü yaşamın vazgeçilemez, olmazsa olmaz nimeti, yaşam kaynağıdır su.

Köyümüzün kuruluşu ile ilgili efsanelere bakıldığı zaman Ahıska bölgesinden geldiği varsayılan dört avcının veya tüccarın o zamanlar göl olduğu söylenen şimdiki Gogelet mahallesindeki, Çoçlar denilen bölgeye ve yine civardaki derelerle birçok yerde gürül gürül akan kaynak sularına da bakarak köyümüzü bir yerleşke alanı olarak seçtikleri, kendilerine yurt edindikleri anlaşılmaktadır.

Hemen her mahallede ortak kullanım alanlarında bulunan ve eskiden ağaç kürünlere akarken, şimdilerde ise daha çok beton ya da metal kürünlere akmaya devam eden buz gibi kaynak sularımız ezelden beri hem hayvanlarımızın içme suyu ihtiyacını karşılamış ve hem de insanımızın içme ve kullanma suyu ihtiyacına cevap vermiştir. Bu çeşmelerin geleneksel yaşam kültürümüzde önemli hatıraları vardır. Bazı çeşmelerin suyu diğerlerine göre daha soğuk, bazılarının ise içimi daha bir hoştur. Bazı suların ise ıhlamuru ve çayı çok daha güzel demlediği bilinir, söylenir. Soğuk suların başı bilhassa yaz mevsimine denk gelen ramazan aylarında iftara doğru soğuk su getirmek için iki koluna birer bakır güğüm takan mahallenin çocuklarının, gençlerinin bazen de mahallenin kadınlarının buluşma yeridir bu çeşmeler aynı zamanda. Belki de yoğun iş temposuna verilen mini bir moladır çeşmeden su getirmek, komşuyla bereber suya gitmek gelmek, giderken gelirken sohbet etmek, hal hatır sormak. Çeşmelerin başındaki buluşmalar, hasbihaller münhasıran ele alınabilecek ve hakkında uzun hikayeler yazılabilecek bir mevzudur bu kadim ve güzel coğrafyada.

Ecdadımız geçmişin yoklukları ve imkansızlıkları içeresinde bile eğer yoksa mahallesine ya da kapısına ağaçtan ve tıka çamurundan pöhrenk (boru) yaparak uzaklardan, ormandan, zegandan, tarlasından çayırından su getirmiş ve akıtmış. Senelerce idare etmiş bu şekilde mahallede ya da belki evine yakın yerde akıtabildiği su ile, senelerce.

Geçmişte mahalledeki çeşmede akan su her şeye yetebiliyormuş belki günün şartlarında. Her şey ona göre zaten o devirde. Ne şimdiki kadar çamaşır, ne şimdiki kadar temizlik ihtiyacı ne de şimdiki kadar çeşitlenen su ihtiyacı yokmuş demek ki. Elektrik yok çünkü. Elektrik olmayınca bulaşık makinesi yok, çamaşır makinesi yok, termosifon yok, çatıda güneş enerjili su ısıtıcısı yok…

Peki şimdi öyle mi? Elbette değil. Günümüz yaşam tarzında su çok daha bir önem kazanmış evlerimizde. Mutfakta, banyoda, bulaşık makinesinde, çamaşır makinesinde daha bir başka anlam, çok daha fazla bir önem kazanmış elbette. Ayrıca geleneksel yaşamdaki çocukların, gençlerin ve ebeveynlerin belki üç kuşağın bir arada yaşadığı günler geride kalmış, gençler daha çok gurbette, memlekette ise daha çok yaşlılar kalmış ne yazık ki. Yani öyle eskisi gibi birçok evde susadıkça “get oğul, bir gugum sağuk suy gatur da içağ” diyecek kimseyi bulmak mümkün değil artık maalesef. Hem sadece içmeye lazım olsa haydi ne yapalım ne edelim getirelim günde bir iki güğüm suyu mahallenin çeşmesinden, ama gerisi ne olacak. Temizlik, mutfak, çamaşır, bulaşık…

Durup dururken akla gelmiş bir mevzu değil tabii ki değerli okuyucularımız bu su mevzu. Sudan bir mevzu da değil kesinlikle. Hemen hemen her bahar, her yaz köyümüz Tepeköy’de yaşanan su sıkıntısından başka hiçbir şey değil. Her sene bahar gelir ömrü olanlar için. Bahar gelir ve gurbetçiler köylerine dönmeye başlarlar. Daha köye gelmeden su sıkıntısı da başlar ne yazık ki. Bu çağda önemli bir sıkıntı, çok çok önemli bir sıkıntı hiç şüphesiz. Bilhassa şebeke suyundan yani Arsiyan yaylasından gelen diğer bir tabirle Dağ’ın suyundan başka suyu olmayanlar için çok daha önemli bir sıkıntı mutlaka. Günümüzde asla yaşanmaması gereken, hiç de hak etmediğimiz önemli bir sıkıntı bu su sıkıntısı köyümüzde.

En temel ihtiyaç olan su yoksa başka bir şeyleri konuşmaya bile gerek yok kanaatimce. Önce su, yaşamın kaynağı, vazgeçilmezi su.

Bunca mega şehirlerde, onlarca katlı binaların en üst katlarına kadar kesintisiz çıkan su ne hikmetse bizim köyümüzde bir türlü düzenli bir şekilde her eve ulaşamaz, hele üst katlara çoğu günler ya da günün uzunca bir kısmında hiç çıkamaz nedense. Çoğu zaman böyle nedeni her ne ise.

Eefendim niye mi? cevap çok; yok boru patladı, yok yol kapandı, yok makine gelmedi, yok dirsek çatladı, yok komşu bostanı suladı, yok dağdan gelmedi, yok komşu köyden geçmedi... Olmadı yarın gidip bir bakalım… İlden gelecekler, kaynak gelecek, parça gelecek, boru gelecek, İlçeden çıkacaklar.. derken günler geçip gider susuz. Bazen de komşudan bilir millet yokluğu, komşusuyla kötü olur su’dan sebep.

Su ya su…  Allah rızası için su… Başka bir şey değil, dağdan taştan akıp Batum’a giden, denize dökülen su. Ağaç ve tıka topraktan pöhrenk devri de çoktan geçmedi mi? Çeşitli kalitede çeşitli çaplarda borular icat edileli seneler olmadı mı? Hatta taaa Arsiyan dağından köyümüze kadar boru döşenip su getirilmedi mi kaç sene önce? Peki sözün sonu, musluğu açınca akıyor mu su evinizde? Bir yaz geçti mi ki su sıkıntısı olmadan köyümüzde? Üç gün var - beş gün yok desek yalan mı söylemiş oluruz sizce?

Beklediğimiz - istediğimiz ne? ZARURİ İHTİYAÇLARIMIZA YETECEK KADAR KESİNTİSİZ SU. Sadece su. Herkes için su. Çok mu yüksek beklentimiz, çok mu bir şey istiyoruz Allah aşkına. Su suuuuu.

Hem dünyanın en zengin su kaynaklarına sahip bölgelerden biri değil mi burası?

“Suya gidip susuz gelmek” mi yoksa bu durum, ya da “sudan sebep bir mevzu” mu peki sizce?

Suyunuz eksik olmasın dileklerimle.

 

Mustafa YÜKSEL

25 Nisan 2021

Tepeköy – Şavşat



237 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

Web Sitemiz Hakkında - 25/03/2021
Web sitemiz daha da zenginleştirerek ve sürekli güncelleyerek yaşatmak için çabalıyor, ziyaret, öneri ve yazılarınızla katkılarınızı bekliyoruz.
Yaşanmış Hikayelerle... - 12/01/2021
Büyük Köyün Saygıdeğer Güzel İnsanları;
Şavşat Tepeköy Organik Yol Projesi - 07/03/2017
Şavşat Tepeköy ORGANİK YOL Projesi ile hem geleneksel organik meyve çeşitleri yaşatılacak, hem de Tepeköy yolu çok güzel örnek bir çevre düzenlemesine kavuşacak.
Erasmus+ KA104 Projesi Suıduk - 28/04/2016
Derneğimi yeni projeleriyle kültürel faaliyetlerine devam ediyor.
MÜZEMİZ GÜZEL BİR TÖRENLE AÇILDI - 15/06/2015
ŞAVŞAT TEPEKÖY GELENEKSEL YAŞAM KÜLTÜRÜ MÜZESİ AÇILIŞ PROGRAMI
Geleneksel Yaşam Kültürü Müzesi - 25/12/2014
Müzede Sergilenebilecek Eşyalar
Geleneksel Yaşam Kültürü Müzesi - 25/12/2014
Müzede Sergilenebilecek Eşyalar
MÜZE PROJESİ - 17/11/2014
"Geleneksel Yaşam Kültürü Müzesi Projesi" Hangi Aşamada?
Projemiz Gerçekleşiyor... - 15/08/2014
İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı tarafından desteklenmesi uygun görülen, kabul edilen projemiz hayata geçiyor.
 Devamı
Takvim
Hava Durumu
Site Haritası
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam28
Toplam Ziyaret40597